ਸ਼ਾਮ ਉਮੀਦ ਦੀ

ਇਸ ਸੰਘਰਸ਼ ਭਰੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਦ ਥੱਕ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਹਿੰਦਾ ਜੀਵਨ ਸਕੂਨ  ਦੇ ਪਲਾਂ ਵਿਚ ਲੰਘਾਉਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਕੁਝ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ  ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪਿਓ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ  ਇਕੋ ਜਿਹੀ ਸੋਚਣੀ 'ਚ ਵਿਚਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੋ ਉਮੀਦ 'ਚ ਬੱਝੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ ।

ਪੜੋ ਕਹਾਣੀ - ਮਜ਼ਬੂਰੀ ਦਾ ਨਾਮ "ਦੂਰ ਹੋਣਾ"।
    ਇਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਆਪਣਾ ਪਿੰਡ ਛੱਡ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ  ਇੱਕ ਫੈਕਟਰੀ ਵਿਚ ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਨਖਾਹ ਇਨੀਂ ਕੁ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਈ-ਚਲਾਈ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੀ ਘਰਵਾਲੀ ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਵਿਚੋ ਸਰਫ਼ਾ ਕਰ ਜਾਂਦੀ ਸੀ । ਉਸੇ ਤਨਖ਼ਾਹ ਵਿੱਚੋ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਚੰਗੇ-ਮਾੜੇ ਟਾਈਮ ਲਈ ਵੀ ਜੌੜਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਬੇਟਾ ਅਤੇ ਇਕ ਬੇਟੀ ਹੈ । ਦੋਨੋਂ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਪੜੵ ਰਹੇ ਹਨ । ਇਹ ਇੱਕ ਐਸਾ ਦੌਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਦ ਪੜੵ ਰਹੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਸਲ ਮਕਸਦ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ , ਤੇ ਉਹ ਇਸ ਦੌਰ ਨੂੰ ਬੜੇ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੰਘਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।

Motivational images corner

  ਦੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਦੇਖਦਿਆਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੀ ਬੇਟੀ ਅਤੇ ਬੇਟਾ ਵੱਡੇ  ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਘਰ ਬੇਟੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਤੁਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ । ਇਕ ਮਜ਼ਦੂਰ ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਭਰ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,  ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਉਮੀਦ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੀ ਬੇਟੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਇਕ ਚੰਗੇ ਘਰ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਅਗਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਸਹੀ ਤਰਾਂ ਕੱਟ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਬਚਾ ਕੇ ਰੱਖੀ ਪੂੰਜੀ 'ਚੋਂ ਬਹੁਤੀ ਕੁੜੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਉੱਤੇ ਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੀ ਕੁੜੀ ਵੀ ਇਕ ਚੰਗੇ ਘਰੇ ਵਿਆਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਮਜ਼ਦੂਰ,  ਇਕ ਸ਼ਾਮ ਘਰੇ ਬੈਠਾ ਸੋਚਾਂ ਦੇ ਸਮੰਦਰ 'ਚ ਤਾਰੀਆਂ ਲਾ ਰਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਾ ਬੇਟਾ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੌਕਰੀ ਤੇ ਲੱਗ ਕੇ ਸਾਡੇ ਬੁਢਾਪੇ 'ਚ ਸਾਡਾ ਸਹਾਰਾ ਬਣੇ।

          ਮਜ਼ਦੂਰ ਦਾ ਬੇਟਾ ਜੋ ਕਿ  ਗਰੇਜ਼ਿਊਸ਼ਨ  ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ।ਪੜੵਦਿਆਂ - ਪੜੵਦਿਆਂ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਵੀ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਤਰਾਂ ਤਰਾਂ ਦੇ ਖਿਆਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ । ਉਹ ਕਿਸੇ ਵਧੀਆ ਨੌਕਰੀ ਤੇ ਲੱਗ ਕੇ ਆਪਣਾ ਚੰਗਾ ਭਵਿੱਖ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਮਜ਼ਦੂਰ,  ਕਦੇ ਕਦੇ  ਜਦੋਂ ਦੋਨੋ ਪਿਓ ਪੁੱਤ ਇਕੱਠੇ ਬੈਠ ਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇੰਞ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਸਦਾ ਪਿਓ ਉਮੀਦਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਉਸ ਉਪਰ ਪਾ ਕੇ ਆਪ ਹਲਕਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

       ਜ਼ਿੰਦਗੀ 'ਚ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਦਿਆਂ ਇਸ ਦੇ ਰਾਸਤੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰਾਂ
ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਤਰਾਂ ਦੇ ਸਮਝੌਤੇ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਵੱਧ ਦਿਆਂ ਜਦ ਮੁੰਡੇ ਦੀ    ਗਰੇਜ਼ਿਊਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਪਹਿਲਾਂ ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਾਰ ਸਰਕਾਰੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਆਪਣੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਤੇ  ਖਰੇ ਨਾ ਉਤਰਦਾ ਦੇਖ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਰਸਤੇ ਤੇ ਲਿਆਉਣ ਵਾਸਤੇ ਪ੍ਈਵੇਟ ਨੌਕਰੀ ਵਾਸਤੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਮੁੰਡਾ ਇਕ ਸ਼ਾਮ ਪਈ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੌਕਰੀ ਤੇ ਲੱਗੇਗਾ ਤੇ ਉਸਦਾ ਆਪਣਾ ਪਰਿਵਾਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨਾਲ ਰਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਕੋ ਘਰ ਵਿਚ ਰਹੇਗਾ। ਪਰ ਕੁਦਰਤ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਹੋਰ ਹੀ ਮੰਨਜੂਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਕੁਦਰਤ ਬੰਦੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਆਪਣੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ । ਉਸ ਦੀ ਸੋਚ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਉਲਟ।

     ਮਜ਼ਦੂਰ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਤਾਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ  ਪਰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਿਸੇ ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ । ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਖੁਸ਼ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਕਿਤੇ ਨਾ ਕਿਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉਹ ਉਮੀਦਾਂ
ਜੋ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੁੰਡੇ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲਾਈ ਫਿਰਦਾ ਸੀ ਉਸ ਉਪਰ ਸੋਚਣ ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਉਂ ਜਿਉਂ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਦਾ ਹੈ, ਮੁੰਡਾ ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਸੈਟ ਹੌ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਉਹ ਆਪਣੀ ਘਰਵਾਲੀ ਨਾਲ ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ  ਹੈ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਉਸ ਦੇ ਮਜ਼ਦੂਰ ਪਿਓ ਨੇ ਜੋ ਸੋਚਿਆ ਸੀ ਉਸ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

        ਇਕ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰ ਕੰਮ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਮ ਟਲੀ ਨੂੰ ਇੱਕਲਾ ਬੈਠ ਕੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਠੀਕ ਇਸੇ ਤਰਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮਾਂ ਬਾਪ ਵੀ ਇਹੀ ਸੋਚ ਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਉਸਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮਜਬੂਰੀ ਕਾਰਨ ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਸਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਜਾਣਾ ਪਿਆ ਤੇ ਠੀਕ ਹੁਣ ਉਸੇ ਤਰਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਇਹ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਇਕ ਸਚਾਈ ਹੈ । ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੀ ਹੋਈ ਹੈ । ਦਾਣੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਥਾਂ ਥਾਂ ਭਟਕਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਲਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਅੱਧ ਵੱਟੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ।

                                                 ਰਸ਼ਪਾਲ ਸਿੰਘ